İSTANBUL (Bursa Kuşu) – Üsküdar Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Moleküler Biyoloji ve Genetik (İngilizce) Bölümü Öğr. Üyesi Prof. Dr. Sevim Işık, genetik testlerin, yapay zekânın ve kişiye özel tıp uygulamalarının erken tanı, önleyici sağlık ve tedavi süreçlerindeki etkilerini ele aldı.
Prof. Dr. Sevim Işık, gen haritası veya genetik profilin, bir bireyin DNA’sındaki genetik çeşitliliğin, mutasyonların ve biyolojik özelliklerin kapsamlı bir incelemesi olduğunu belirtti. “Genetik profil belirlemede en önemli yöntemler WES (Whole Exome Sequencing – Tüm Ekzom Dizileme) ve WGS’dir (Whole Genome Sequencing – Tüm Genom Dizileme). WES, hastalıklarla ilişkili mutasyonları içeren protein kodlayan bölgeleri analiz ederken; WGS, tüm genomu detaylarıyla tarayarak kalıtsal bilginin tamamını incelemektedir.” şeklinde bilgi verdi.
WES ve WGS analizlerinin genellikle kan, tükürük veya yanak içi sürüntü örneklerinden elde edilen DNA ile gerçekleştirildiğini aktaran Prof. Dr. Işık, “Genetik profil analizi, bireyin hastalıklara yatkınlığını, metabolizma özelliklerini, ilaçlara verdiği tepkileri ve bazı nörolojik veya psikiyatrik riskleri ortaya koyabilir. Bu profil, sadece kalıtsal hastalıkların değil, çevresel faktörlerle etkileşime giren karmaşık hastalıkların gelişiminde de önemli ipuçları sunmaktadır. Bu nedenle gen haritası, erken tanı, kişiye özel tedavi planları ve önleyici sağlık stratejileri oluşturulmasında kritik bir rol oynamaktadır.” dedi.
YAPAY ZEKÂ, GENETİK VERİLERLE KİŞİSEL SAĞLIK ASİSTANINA DÖNÜŞÜYOR!
Prof. Dr. Sevim Işık, günümüzde genetik profilin öneminin giderek arttığını vurgulayarak, “Hastalık riskleri yıllar öncesinden belirlenebiliyor, tedavi planları bireysel genetik yapıya göre özelleştirilebiliyor ve ilaç duyarlılığı belirlenerek yan etkiler azaltılabiliyor.” ifadelerini kullandı.
Yapay zekânın, büyük genetik veri setlerinin analizinde insan kapasitesinin çok ötesine geçen imkanlar sunduğunu belirten Prof. Dr. Işık, “Gelişmiş algoritmalar, genetik mutasyonları tarayarak hastalık risk puanlarını hesaplayabiliyor. Örneğin diyabet, Alzheimer, Parkinson, kolon ve meme kanseri, bipolar bozukluk ve kalp damar hastalıkları için genetik risk skorları tespit edilebiliyor. Ayrıca hangi hastaların belirli ilaçlara direnç geliştirebileceği öngörülebiliyor ve kanser genomik analizlerinde tümörün gelecekteki davranışına dair modeller oluşturulabiliyor. Yakın gelecekte yapay zekâ, bireyin genetik haritasını temel alan bir ‘kişisel sağlık asistanı’ olarak, hem hastalıkların erken teşhisinde hem de tedavilerin kişiye özel şekillendirilmesinde önemli bir rol üstlenecek.” şeklinde konuştu.
Prof. Dr. Sevim Işık, yapay zekânın kişiye özel önleyici sağlık planları oluşturma konusundaki potansiyelinin günümüzde büyük ölçüde gerçekleştiğini ifade etti. “Artık genetik test sonuçları sadece bir rapor olmaktan çıkmış durumda. Talasemi ve kistik fibrozis gibi kalıtsal hastalıkların taşıyıcılığı saptanarak aile planlamasında önemli öngörüler elde edilebiliyor.” dedi.
Yorumlar kapalı.